Holenderskie zezwolenie z artykułu 23 pozwala nie płacić VAT importowego przy odprawie, tylko wykazać go we własnej deklaracji podatkowej i w tej samej deklaracji odliczyć jako podatek naliczony. Przy pełnym prawie do odliczenia efekt gotówkowy wynosi zero. To nie jest to samo co procedura 42.
Jak to działa krok po kroku
W wariancie podstawowym importer płaci VAT przy odprawie razem z cłem, a potem odzyskuje go w deklaracji jako podatek naliczony. Pieniądz jest zamrożony przez cały czas obiegu deklaracji, co przy maszynie o wartości kilkuset tysięcy złotych bywa odczuwalne. Z zezwoleniem z artykułu 23 ten krok znika: administracja holenderska pisze wprost, że przy takim zezwoleniu nie trzeba płacić podatku w urzędzie celnym, a jeśli przysługuje prawo do odliczenia, ten sam podatek odlicza się jako naliczony w deklaracji, więc per saldo od tego importu nie płaci się podatku.
Warunki uzyskania zezwolenia
- Przedsiębiorca mieszka w Holandii albo ma tam siedzibę.
- Regularnie sprowadza towary z państw spoza Unii.
- Prowadzi odrębną ewidencję, z której w prosty sposób wynika, ile podatku należy zapłacić przy imporcie.
- Zezwolenie wyklucza rozliczanie roczne: kto składa deklarację roczną, dostaje pismo o przejściu na deklaracje kwartalne.
- Wniosek składa się pisemnie do właściwego urzędu, a decyzję otrzymuje się w ciągu ośmiu tygodni.
Co, jeśli nie mam siedziby w Holandii
To jest sedno sprawy dla polskiego kupującego. Warunek siedziby wyklucza samodzielne uzyskanie zezwolenia przez firmę z Kielc czy Legnicy. Administracja holenderska przewiduje jednak dwie ścieżki dla podmiotów niemających tam siedziby. Jeśli przedsiębiorcę reprezentuje ogólny przedstawiciel podatkowy, może on wystąpić o zezwolenie z artykułu 23 w jego imieniu. Jeśli reprezentuje go ograniczony przedstawiciel podatkowy, przedsiębiorca może skorzystać z zezwolenia należącego do tego przedstawiciela. W tym drugim przypadku administracja zaznacza, że korzystający z ograniczonego przedstawiciela nie musi sam się rejestrować, bo to przedstawiciel wykazuje podatek w deklaracji za dany okres i w tej samej deklaracji odlicza go jako naliczony.
Czym to się różni od procedury 42
Te dwa mechanizmy są często mylone, a rozwiązują inne problemy. Przy procedurze 42 podatek w państwie przywozu w ogóle nie powstaje, bo import jest zwolniony na podstawie artykułu 143 ustęp 1 litera d dyrektywy 2006/112/WE, a obowiązek podatkowy przenosi się do państwa przeznaczenia, gdzie kupujący wykazuje nabycie wewnątrzwspólnotowe. Przy zezwoleniu z artykułu 23 podatek holenderski powstaje, tylko nie jest pobierany na granicy: rozlicza się go w holenderskiej deklaracji. Praktyczny wniosek jest prosty. Jeśli maszyna jedzie prosto z portu do Polski, właściwą ścieżką jest zwykle procedura 42, opisana w tekście o procedurze 42 przy imporcie maszyny z UK. Jeśli maszyna zostaje w Holandii, na przykład na czas serwisu albo odsprzedaży, w grę wchodzi artykuł 23.
Czego to nie załatwia
Zezwolenie dotyczy podatku, a nie cła. Należności celne przywozowe opierają się na Wspólnej Taryfie Celnej i są wymagalne niezależnie od tego, jak rozliczany jest VAT. Nie zmienia się też klasyfikacja taryfowa, wartość celna ani pochodzenie maszyny. Osobną sprawą jest to, czy importer w ogóle ma prawo do odliczenia podatku importowego: Trybunał Sprawiedliwości w wyroku w sprawie C-187/14 DSV Road uznał, że przepisy nie stoją na przeszkodzie wyłączeniu odliczenia u przewoźnika, który nie jest ani importerem, ani właścicielem towaru, bo wartość przewożonego towaru nie wchodzi do jego własnych kosztów. Kto jest importerem w konkretnym układzie, rozbieramy w tekście o tym, kto jest importerem przy zakupie przez pośrednika.
Stawki i kwoty
W tym artykule świadomie nie podajemy stawek podatku ani progów kwotowych. Stawki się zmieniają, a różne kategorie towarów mogą być traktowane odmiennie: holenderska administracja wskazuje, że dla części towarów wymienionych w załączniku A do wykonawczego rozporządzenia o podatku obrotowym podatek importowy zawsze rozlicza się w deklaracji. Stawkę właściwą dla konkretnej maszyny i aktualny stan przepisów trzeba potwierdzić u własnego doradcy albo bezpośrednio u administracji przed odprawą, a nie na podstawie artykułu w internecie. To samo dotyczy stawki celnej, którą ustala się po kodzie taryfowym, co opisujemy w tekście o kodzie taryfy celnej.
Nasza rola
Odprawę organizujemy i prowadzimy po obu stronach w ramach zlecenia, we współpracy ze stałymi agencjami celnymi, i to agencja ustawia po holenderskiej stronie ścieżkę rozliczenia razem z klientem. Nie rejestrujemy klienta do VAT w Holandii, nie występujemy jako jego przedstawiciel podatkowy i nie doradzamy podatkowo. Mówimy natomiast wprost, który wariant czego wymaga, żeby kupujący zdążył ustawić formalności przed licytacją. Przy maszynie kupowanej na aukcji terminy odbioru z placu bywają krótkie i to zwykle one, a nie przepisy, decydują o tym, która ścieżka jest realna.
Źródła
- Belastingdienst: wniosek o zezwolenie z artykułu 23, warunki i termin (dostęp 2026-08-20)
- Belastingdienst: mechanizm przeniesienia przy imporcie spoza Unii (dostęp 2026-08-20)
- Trybunał Sprawiedliwości UE: wyrok w sprawie C-187/14 DSV Road (dostęp 2026-08-20)
Chcesz wiedzieć, która ścieżka rozliczenia pasuje do Twojego zakupu? Opisz maszynę, kraj odprawy i docelowy adres w formularzu wyceny, a wskażemy, co trzeba ustawić przed odbiorem z placu. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej: konkretne rozliczenie potwierdź u swojego doradcy.
