Brytyjski wystawca uzyskuje karnet ATA w izbie handlowej w Wielkiej Brytanii, a nie w Polsce. Rolę krajowej organizacji poręczającej pełni tam London Chamber of Commerce and Industry, która wyznaczyła sieć izb wydających karnety. Dokument zbiera komplet stempli przy każdym przekroczeniu granicy i musi wrócić zamknięty, żeby zabezpieczenie zostało zwolnione.
Kto wydaje karnet ATA w Wielkiej Brytanii
Karnety wydają izby handlowe upoważnione przez London Chamber of Commerce and Industry, która występuje jako krajowa organizacja poręczająca dla Wielkiej Brytanii, szkoli personel wydający dokumenty i odpowiada za karnety wystawione w tym kraju, a także poręcza za karnety zagraniczne używane na Wyspach. Operacyjnie zajmuje się tym wyodrębniona jednostka LCCI, współpracująca z Międzynarodową Izbą Handlową, Światową Organizacją Celną i brytyjską administracją celną.
Dla polskiego kontrahenta wniosek jest praktyczny: nie da się wystawić brytyjskiego karnetu w Polsce ani odwrotnie. Karnet zawsze wydaje izba w kraju, z którego towar czasowo wyjeżdża. Procedurę polską, prowadzoną przez Krajową Izbę Gospodarczą, opisujemy w artykule o tym, jak uzyskać karnet ATA, a samo pojęcie w tekście o tym, czym jest karnet ATA.
General list: dokument, na którym wykłada się większość spraw
General list to lista towarów objętych karnetem i to ona decyduje o tym, czy dokument zadziała. Każda pozycja wymaga opisu pozwalającego na jednoznaczną identyfikację, liczby sztuk, masy lub wymiaru, wartości i kraju pochodzenia. Opis „materiały wystawiennicze" jest bezużyteczny: celnik ma na podstawie listy zidentyfikować konkretny przedmiot przy wywozie i ten sam przedmiot przy powrocie. Numery seryjne, jeśli istnieją, wpisuje się zawsze.
Dwa typowe błędy: pominięcie drobnego wyposażenia, które faktycznie jedzie w skrzyni, oraz wpisanie pozycji zbiorczej zamiast wyszczególnienia. Oba wychodzą dopiero na granicy albo, gorzej, przy powrocie, gdy okazuje się, że nie da się potwierdzić powrotu czegoś, czego nie ma na liście. Konsekwencje niezamkniętego dokumentu opisujemy w artykule o niezamkniętym karnecie ATA po targach.
Ile stempli zbiera karnet na trasie z Wysp do Polski
Podstawowy komplet to cztery operacje. Wywóz czasowy z Wielkiej Brytanii, czyli potwierdzenie, że towar opuścił kraj. Przywóz czasowy do Unii Europejskiej, dokonywany w pierwszym urzędzie celnym na granicy zewnętrznej Unii, a nie dopiero w Polsce; po tej odprawie towar porusza się po obszarze celnym Unii bez dalszych zgłoszeń. Powrotny wywóz z Unii i powrotny przywóz do Wielkiej Brytanii. Jeżeli trasa przebiega przez kraj spoza Unii i spoza Wysp, dochodzą karty tranzytowe.
Praktyczna konsekwencja dla kierowcy jest jedna: karnet musi być fizycznie w aucie i musi zostać przedstawiony w każdym z tych miejsc. Pominięty stempel to nie jest formalność do nadrobienia później, tylko brak dowodu, że towar faktycznie wyjechał albo wrócił. Rozliczenie dokumentu opisujemy w tekście o powrocie i rozliczeniu karnetu ATA.
Co się dzieje, gdy część eksponatu zostaje sprzedana w Polsce
Karnet ATA obejmuje towar czasowo przywieziony z zamiarem powrotu. Sprzedaż z ekspozycji ten zamiar unieważnia dla sprzedanej pozycji: towar nie wróci, więc karnet nie zostanie w tej części zamknięty, a należności przywozowe stają się wymagalne w kraju przywozu. Sprzedaż jest możliwa, ale wymaga uregulowania sytuacji celnej sprzedanej pozycji, czyli zgłoszenia jej do dopuszczenia do obrotu i rozliczenia należności. Nie robi się tego po fakcie ani telefonicznie; to jest odrębna procedura, którą trzeba przewidzieć przed imprezą. Temat rozwijamy w artykule o karnecie ATA a sprzedaży na targach.
Zabezpieczenie i koszt po stronie brytyjskiej
Izba wydająca karnet wymaga zabezpieczenia, którego wysokość zależy od wartości towarów i od krajów docelowych. Zabezpieczenie jest zwalniane po prawidłowym zamknięciu dokumentu. To dlatego zamknięcie karnetu nie jest formalnością dla urzędu, tylko interesem samego wystawcy: dopóki dokument jest otwarty, pieniądze są zablokowane, a w razie roszczenia organizacja poręczająca dochodzi ich od posiadacza karnetu. Wysokości opłat i zabezpieczeń podaje izba wydająca i tam należy je sprawdzać, bo różnią się między izbami i zmieniają w czasie.
Czy zamiast karnetu można zrobić zwykłą odprawę
Można. Alternatywą jest procedura odprawy czasowej ze zgłoszeniem celnym i zabezpieczeniem złożonym w kraju przywozu. Bywa sensowna, gdy eksponat jedzie tylko na jedną imprezę w jednym kraju, a lista pozycji jest krótka. Karnet wygrywa wtedy, gdy imprez jest kilka, krajów kilka albo gdy ten sam komplet ma jeździć przez cały sezon: jeden dokument obsługuje wtedy wiele przekroczeń granicy, zamiast generować osobne zgłoszenie za każdym razem. Wybór warto skonsultować z agencją celną przed produkcją dokumentów. Praktykę odpraw w relacji z Wyspami opisujemy na stronie odpraw celnych.
Strona transportowa: co robimy my
Odbieramy eksponat spod adresu w Wielkiej Brytanii, wieziemy go do Kielc i wprowadzamy na obiekt w oknie montażu, a po zamknięciu imprezy odbieramy i odwozimy z powrotem. Karnet jedzie z ładunkiem i jest przedstawiany na każdym etapie. Jeżeli ładunek ma czekać między przyjazdem a wjazdem na teren, korzystamy z bufora, co opisujemy w tekście o magazynie buforowym przy Targach Kielce. Perspektywę brytyjskiego wystawcy zbiera artykuł o wystawcy z UK na targach w Kielcach, a wersję krok po kroku tekst o karnecie ATA krok po kroku.
Źródła
- London Chamber of Commerce and Industry: ATA Carnet FAQs
- UKNATACO: administracja systemu karnetów ATA w Wielkiej Brytanii
- GOV.UK: How to use your ATA Carnet
- Krajowa Izba Gospodarcza: karnety ATA w Polsce
Wystawiasz się w Kielcach, a eksponat jedzie z Wielkiej Brytanii? Prześlij listę pozycji i termin imprezy przez formularz wyceny, a ułożymy transport pod harmonogram karnetu. Zobacz też stronę logistyki targowej i kierunek transport do Wielkiej Brytanii.
