EUR.1 to świadectwo przewozowe potwierdzające pochodzenie preferencyjne w tych umowach handlowych, które przewidują taki dokument. W obrocie między Unią a Wielką Brytanią preferencję potwierdza się inaczej: oświadczeniem o pochodzeniu na dokumencie handlowym albo wiedzą importera. Świadectwo pochodzenia to z kolei dokument niepreferencyjny, wystawiany dla innych celów.
Dlaczego przy wysyłce do UK nie wystawia się EUR.1
Umowa o handlu i współpracy między Unią a Wielką Brytanią oparła potwierdzanie pochodzenia na samocertyfikacji. Eksporter, który spełnia reguły pochodzenia, umieszcza oświadczenie o pochodzeniu na fakturze albo innym dokumencie handlowym opisującym towar w sposób umożliwiający jego identyfikację. Druga ścieżka to wiedza importera: importer sam wykazuje, że towar spełnia reguły, na podstawie posiadanych informacji. Świadectwa przewozowe EUR.1 w tej relacji nie są używane, więc żądanie ich przez kontrahenta zwykle wynika z przyzwyczajenia sprzed 2021 roku.
Gdzie EUR.1 nadal ma zastosowanie
Świadectwo EUR.1 pozostaje w użyciu w umowach, które je przewidują, głównie w preferencyjnych relacjach Unii z częścią państw trzecich. Wystawia je organ celny kraju wywozu na wniosek eksportera, po weryfikacji, że towar spełnia reguły pochodzenia. Dla polskiego eksportera oznacza to prostą regułę: dokument dobiera się do konkretnej umowy z konkretnym krajem, a nie do przyzwyczajenia. Przy kierunku brytyjskim właściwą ścieżkę opisujemy w tekście o regułach pochodzenia w umowie UE-UK.
Czym jest zwykłe świadectwo pochodzenia
Świadectwo pochodzenia wystawiane przez izbę gospodarczą potwierdza kraj pochodzenia towaru bez związku z preferencjami celnymi. Bywa wymagane przez kontrahenta, przez bank przy akredytywie, przez przepisy kraju przeznaczenia albo przez procedury przetargowe. Nie zastępuje oświadczenia o pochodzeniu i nie daje prawa do zerowego cła, choć w rozmowach handlowych oba dokumenty bywają mylone. Jeśli kupujący prosi o „certyfikat pochodzenia”, warto dopytać, czy chodzi mu o obniżenie cła, czy o formalność handlową, bo odpowiedź zmienia dokument.
Reguły pochodzenia: to tam kryje się prawdziwa praca
Sam dokument jest końcem procesu, a nie jego początkiem. Zanim eksporter złoży oświadczenie, musi mieć podstawy: znać skład towaru, pochodzenie materiałów i wiedzieć, czy przetworzenie w Unii wystarcza do nadania pochodzenia unijnego. Reguły są różne dla różnych grup towarowych i zwykle odwołują się do zmiany klasyfikacji taryfowej albo do udziału wartości materiałów niepochodzących. Dlatego pierwszym krokiem jest ustalenie kodu taryfowego, opisane w tekście o kodzie taryfowym CN i HS, a dopiero drugim analiza reguły dla tego kodu.
Co się dzieje, gdy oświadczenie jest bezpodstawne
Preferencja celna nie jest deklaracją intencji. Organ celny kraju przywozu może wystąpić o weryfikację pochodzenia, a wtedy eksporter musi udokumentować podstawy. Jeśli tego nie zrobi, importer traci preferencję i dopłaca cło, często z odsetkami, a odpowiedzialność wraca do eksportera na zasadach umowy handlowej. Skala kosztu zależy od stawki celnej dla danego towaru, co rozbieramy w artykule o tym, jak liczone jest cło. To jest powód, dla którego nie warto podpisywać oświadczeń „na wszelki wypadek”.
Kto podpisuje oświadczenie i co z tego wynika
Oświadczenie o pochodzeniu składa eksporter, czyli podmiot, który zna towar, a nie przewoźnik ani agencja celna. To rozróżnienie bywa źródłem nieporozumień, bo w codziennej pracy dokumenty przygotowuje się wspólnie. Przewoźnik może przekazać komplet do odprawy i dopilnować, żeby nic nie zaginęło po drodze, ale nie może zadeklarować pochodzenia za nadawcę, bo nie ma wiedzy o składzie i procesie produkcji. Przy pierwszej wysyłce warto ustalić to wprost, żeby nikt nie zakładał, że zrobi to ktoś inny.
Co dołączyć do wysyłki
- Fakturę handlową z pełnym opisem towaru i, jeśli dotyczy, oświadczeniem o pochodzeniu.
- Packing list zgodny z zawartością przesyłki.
- Kod taryfowy dla każdej pozycji, uzgodniony wcześniej, a nie ustalany na granicy.
- Dokumenty dodatkowe wymagane dla danej kategorii towaru, na przykład świadectwa lub zezwolenia.
Komplet dokumentów dla kierunku brytyjskiego zbieramy w tekście o dokumentach do eksportu do Anglii, a przebieg samej odprawy w artykule o odprawie eksportowej w UE.
Źródła
- GOV.UK: preferencyjne stawki celne w obrocie UK-UE
- Komisja Europejska: Access2Markets, reguły pochodzenia i stawki
Nie wiesz, jaki dokument pochodzenia jest potrzebny w Twojej wysyłce? Opisz towar i kraj przeznaczenia przez formularz wyceny, a wskażemy właściwą ścieżkę razem z zakresem obsługi opisanym na stronie odpraw celnych. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani celnej.
