GVMS to brytyjski system kontroli ruchu towarów oparty na zasadzie pre-lodgement: zgłoszenia celne składa się przed przyjazdem na granicę, a system łączy je w jeden numer GMR przypisany do konkretnego przejazdu. Kierowca okazuje ten numer na terminalu i bez niego nie wjedzie na prom ani na pociąg przez tunel.
Po co powstał GVMS
Przeprawy przez kanał La Manche obsługują ogromny strumień pojazdów w krótkich oknach czasowych. Gdyby każde auto miało załatwiać formalności na terminalu, ruch stanąłby po kilku godzinach. GVMS przenosi całą pracę papierkową do etapu przed przyjazdem: w momencie, gdy zestaw podjeżdża pod bramę, system wie już, co wiezie, na podstawie jakich zgłoszeń i czy może jechać dalej. Sprawdzenie sprowadza się do odczytania numeru GMR i tablicy rejestracyjnej.
Co dokładnie robi przewoźnik
Rola przewoźnika w GVMS jest ściśle określona i nie da się jej przerzucić na nadawcę. To przewoźnik ma konto w systemie, to on tworzy zgłoszenie ruchu i to on odpowiada za jego poprawność. W praktyce wygląda to tak: zbieramy od agencji celnych numery zgłoszeń przypisane do ładunków w aucie, wpisujemy je do jednego zgłoszenia ruchu, dodajemy dane pojazdu i rezerwacji przeprawy, a system zwraca numer GMR. Ten numer trafia do kierowcy przed dojazdem do portu.
- Zebranie kompletu numerów zgłoszeń dla wszystkich przesyłek w aucie.
- Utworzenie zgłoszenia ruchu z danymi pojazdu i naczepy.
- Powiązanie z rezerwacją konkretnego rejsu albo odjazdu.
- Przekazanie GMR kierowcy i kontrola statusu przed dojazdem na terminal.
Szczegóły samego numeru rozbieramy w tekście o tym, czym jest GMR i kto go przygotowuje.
Jakie zgłoszenia wchodzą do GMR
Zestaw dokumentów zależy od kierunku i charakteru ładunku. Przy wywozie z Unii do Wielkiej Brytanii są to zwykle numer zgłoszenia wywozowego po stronie unijnej i referencje potrzebne po stronie brytyjskiej. Przy tranzycie dochodzi dokument tranzytowy, opisany w tekście o dokumentach T1 i T2. Osobno funkcjonuje deklaracja skrócona dla bezpieczeństwa, którą omawiamy w artykule o deklaracji ENS. Systemy zgłoszeń celnych i znaczenie numeru MRN wyjaśniamy w słowniku CDS, CHIEF i MRN.
Co się dzieje, gdy GMR nie zadziała
Odmowa na terminalu nie jest sytuacją nadzwyczajną, tylko przewidywalnym skutkiem konkretnych błędów. Najczęstsze to: zgłoszenie celne złożone, ale nieprzyjęte przez system, numer rejestracyjny inny niż wpisany do zgłoszenia ruchu, rezerwacja przeprawy niepowiązana z GMR albo brak jednego z dokumentów przy ładunku zbiorczym. Skutek jest zawsze taki sam: auto nie wjeżdża, a poprawka musi zostać wykonana zdalnie, bo kierowca nie ma do niej dostępu. Dlatego statusy sprawdzamy zanim zestaw dojedzie do portu, a nie wtedy, gdy stoi w kolejce.
GVMS a kontrole fizyczne
Warto rozdzielić dwie rzeczy. GVMS decyduje o tym, czy pojazd może wjechać na przeprawę, natomiast o kontroli towaru decydują odrębne mechanizmy: analiza ryzyka po stronie celnej i kontrole sanitarne albo weterynaryjne przy określonych kategoriach towarów. Auto z poprawnym GMR może zostać skierowane do kontroli po przyjeździe, a ładunek żywnościowy podlega dodatkowej ścieżce, opisanej w tekście o procedurach na granicy. Sam przebieg odprawy przywozowej w Wielkiej Brytanii omawiamy w artykule o odprawie importowej w GB.
Co GVMS zmienił dla nadawcy
Z perspektywy firmy wysyłającej towar zmiana jest mniej widoczna, niż mogłoby się wydawać, ale ma jeden konkretny skutek: liczy się moment dostarczenia danych, a nie moment podstawienia auta. Dawniej brakującą fakturę dało się dosłać kierowcy w trasie. Dziś zgłoszenie musi być złożone i przyjęte, zanim powstanie numer przejazdu, więc każde opóźnienie po stronie dokumentów przesuwa cały transport. Dlatego przy stałej współpracy ustalamy z nadawcą godzinę graniczną przekazania danych, zwykle wcześniejszą niż godzina załadunku, i traktujemy ją tak samo poważnie jak sam termin podstawienia pojazdu.
Praktyka na trasie Polska - Wielka Brytania
Na naszych stałych potokach GMR powstaje zanim auto dojedzie do portu wyjścia, zwykle jeszcze w trakcie jazdy przez kontynent. Kierowca dostaje numer w formie, którą da się okazać na terminalu bez szukania zasięgu w kolejce. Przy ładunkach zbiorczych pilnujemy dodatkowo, żeby każdy nadawca dostarczył dane na czas: jedno brakujące zgłoszenie zatrzymuje cały pojazd, a nie tylko jedną paletę. Wybór przeprawy i jego konsekwencje opisujemy w tekście o przeprawie Dunkierka-Dover.
Źródła
Nie chcesz zajmować się GVMS po swojej stronie? Prowadzimy zgłoszenia ruchu w ramach przewozu. Opisz trasę i ładunek przez formularz wyceny, a rozpiszemy komplet formalności. Zakres obsługi celnej opisuje strona odpraw celnych. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
