SENT to polski system monitorowania przewozu towarów wrażliwych, wprowadzony ustawą z 9 marca 2017 roku. Obejmuje także krajowy odcinek przewozu międzynarodowego, więc auto jadące z Polski do Wielkiej Brytanii z towarem objętym systemem musi mieć zgłoszenie w PUESC, numer referencyjny i przekazywać dane geolokalizacyjne aż do wyjazdu z kraju.
Dlaczego przewoźnik na trasie do UK w ogóle się tym przejmuje
Bo system dotyczy terytorium Polski, a nie kierunku przewozu. Jeśli towar objęty monitorowaniem jedzie z zakładu pod Poznaniem do odbiorcy w Birmingham, odcinek do granicy podlega SENT dokładnie tak samo, jak przewóz krajowy. To zaskakuje nadawców, którzy myślą kategoriami eksportu: skoro towar jedzie za granicę, wydaje się, że polskie procedury go nie dotyczą. Dotyczą, a brak zgłoszenia albo nieaktualne dane to ryzyko zatrzymania pojazdu i sankcji, które w przewozie międzynarodowym oznaczają nie tylko karę, ale i przepadek terminu dostawy.
Jakich towarów to dotyczy
Katalog towarów wrażliwych określają przepisy i akty wykonawcze, a obejmuje on między innymi niektóre paliwa i oleje, alkohol skażony, susz tytoniowy oraz wybrane produkty objęte szczególnym nadzorem fiskalnym. Zakres bywa modyfikowany, dlatego przed wysyłką sprawdzamy klasyfikację konkretnego towaru zamiast opierać się na pamięci. W praktyce najczęściej spotykamy się z tym przy chemii przemysłowej, produktach zawierających alkohol oraz przy ładunkach, które klientowi wydają się zwykłym towarem handlowym, a według kodu taryfy trafiają do katalogu. Dlatego ustalenie kodu na wczesnym etapie jest tak istotne, o czym piszemy w tekście o kodzie taryfy celnej.
Kto co zgłasza
Obowiązki rozkładają się między trzy strony. Podmiot wysyłający dokonuje zgłoszenia przewozu przed rozpoczęciem transportu i otrzymuje numer referencyjny. Przewoźnik uzupełnia zgłoszenie o dane pojazdu i przewozu oraz odpowiada za przekazywanie danych geolokalizacyjnych w trakcie przejazdu. Podmiot odbierający potwierdza odbiór, przy czym w przewozie do innego państwa rola ta wygląda inaczej niż w obrocie krajowym. Kierowca odpowiada za to, żeby przewóz odbywał się z aktualnym numerem i działającym przekazem lokalizacji. Rozdział ról opisujemy szerzej w tekstach o monitorowaniu przewozu w Polsce i o zgłoszeniu SENT krok po kroku.
Geolokalizacja: element, o którym zapomina się najczęściej
Samo zgłoszenie nie wystarcza. Pojazd musi przekazywać dane o położeniu przez cały czas przewozu na terytorium Polski, z wykorzystaniem urządzenia albo aplikacji zgodnej z wymogami. Przerwa w przekazie, wyłączony telefon, rozładowana bateria czy zamknięta aplikacja bywają traktowane jako naruszenie, nawet jeśli przewóz odbywał się prawidłowo. W praktyce oznacza to element rutyny kierowcy: sprawdzenie działania przekazu przy załadunku, po każdym postoju i przed wyjazdem z kraju. To banał, dopóki nie skończy się kontrolą.
Aktualność danych: zmiana trasy zmienia zgłoszenie
Zgłoszenie ma odpowiadać rzeczywistości. Zmiana pojazdu, zmiana miejsca dostarczenia, zmiana danych przewoźnika czy przeładunek wymagają aktualizacji. W przewozie do Wielkiej Brytanii sytuacje takie zdarzają się częściej, niż mogłoby się wydawać: auto ulega awarii, ładunek zostaje przełożony, odbiorca zmienia adres. Zasada jest prosta: jeśli zmienia się to, co zostało zgłoszone, zgłoszenie trzeba poprawić przed dalszym przewozem, a nie po dojechaniu.
SENT a akcyza i inne systemy
SENT nie zastępuje procedur akcyzowych ani celnych i nie należy go z nimi mylić. Wyroby akcyzowe mają własny reżim przemieszczania z dokumentem elektronicznym, a wywóz do Wielkiej Brytanii wymaga osobno zgłoszenia wywozowego i kompletu dokumentów po stronie brytyjskiej. Zdarza się, że jeden przewóz podlega kilku reżimom naraz, i wtedy każdy z nich trzeba obsłużyć osobno. Przewóz alkoholu opisujemy w tekście o transporcie alkoholu do UK, a stronę celną w artykule o odprawie eksportowej w UE.
Jak prowadzimy to w praktyce
Przy przyjmowaniu zlecenia pytamy o rodzaj towaru i kod taryfy, żeby ustalić, czy przewóz podlega monitorowaniu. Jeśli tak, ustalamy z nadawcą podział obowiązków przed załadunkiem: kto składa zgłoszenie, kiedy przekazuje numer referencyjny i jakie dane pojazdu są potrzebne. Kierowca dostaje jasną instrukcję dotyczącą przekazu lokalizacji. Przy ładunkach zbiorczych, gdzie w jednym aucie jedzie kilkanaście przesyłek, wystarczy jedna pozycja objęta systemem, żeby dotyczyło to całego przejazdu, więc pytamy o to każdego nadawcę osobno. Przewóz drobnicowy opisuje strona drobnica LTL, a ładunki chemiczne strona ADR i chemia.
Co to znaczy dla planowania terminu
Zgłoszenie trzeba mieć przed rozpoczęciem przewozu, a nie w trakcie. Przy wysyłkach planowanych z dnia na dzień to bywa realne wąskie gardło, zwłaszcza gdy dane potrzebne do zgłoszenia dopiero powstają. Dlatego przy towarach objętych systemem prosimy o informację na etapie zapytania, a nie w dniu podstawienia auta. To informacja ogólna, a nie porada prawna; zakres obowiązków potwierdzaj w aktualnych przepisach i w PUESC.
Źródła
- PUESC: Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych
- Ministerstwo Finansów: SENT i przewóz towarów
Wysyłasz towar, który może podlegać monitorowaniu? Podaj rodzaj i kod towaru przez formularz wyceny, a sprawdzimy obowiązki i zaplanujemy przewóz razem z formalnościami. Procedury graniczne zbiera strona procedury graniczne.
