Żeby importować z Polski do Wielkiej Brytanii, brytyjski kupiec potrzebuje numeru GB EORI, agencji celnej do złożenia brytyjskiej deklaracji importowej oraz uzgodnionych Incoterms, które ustalają, kto płaci fracht, cło i VAT importowy. Polski dostawca lub jego spedytor robi odprawę eksportową w Polsce, kupujący odpowiada za odprawę importową w Wielkiej Brytanii. Większość towarów pochodzenia unijnego wchodzi bez cła na podstawie umowy handlowej UE-UK, jeśli pochodzenie jest udokumentowane.
Dwie odprawy: eksport w Polsce, import w Wielkiej Brytanii
Odkąd Wielka Brytania opuściła unię celną, przesyłka od polskiego dostawcy przechodzi przez dwie administracje celne, a nie jedną. W Polsce towar jest obejmowany procedurą wywozu i odprawiany do eksportu, zanim ciągnik wyjedzie. W Wielkiej Brytanii ten sam towar jest zgłaszany do importu i zwalniany, gdy rozliczone zostaną cło i VAT. To dwa osobne zgłoszenia, w osobnych systemach, i każde musi mieć swojego właściciela.
Strona eksportowa należy do dostawcy lub jego polskiego spedytora: składa zgłoszenie wywozowe, dostarcza fakturę handlową i packing list, a przy odpowiedniej wartości także deklarację pochodzenia. Strona importowa jest twoja. Jako kupujący w UK jesteś zwykle importerem (importer of record), co oznacza, że brytyjska deklaracja importowa, cło i VAT importowy obciążają ciebie, nawet gdy transport organizuje dostawca. Tu początkujący importerzy tracą pieniądze: ciężarówka zatrzymana na granicy, bo nikt nie został wyznaczony do złożenia brytyjskiego zgłoszenia, generuje koszt postoju za każdy dzień, a towar obiecany klientowi stoi w naczepie.
Krok 1: uzyskaj numer GB EORI
Zanim cokolwiek zamówisz, zarejestruj numer GB EORI w HMRC. Jest bezpłatny, wydawany na twoją firmę, a agencja celna podaje go na każdej deklaracji importowej. Jeśli jesteś zarejestrowany do VAT, powiąż EORI z numerem VAT, żeby VAT importowy rozliczał się poprawnie. Brakujący albo błędny EORI to jedna z najczęstszych przyczyn, dla których pierwszy import staje w miejscu, obok niedopasowanego statusu VAT; ten scenariusz opisujemy w tekście brak EORI i błędny VAT na odprawie. Pełną procedurę znajdziesz w artykule numer EORI: co to jest i jak go uzyskać.
Krok 2: uzgodnij Incoterms, zanim uzgodnisz cenę
Incoterms 2020 rozstrzygają, kto płaci i kto ponosi ryzyko na każdym odcinku trasy. Dla brytyjskiego kupca pytanie jest praktyczne: jaką część łańcucha organizuje polski dostawca i od którego momentu przejmujesz go ty. Odpowiedź zmienia twój koszt dostawy bardziej niż kilka procent na cenie jednostkowej.
- EXW (Ex Works). Odbierasz towar z zakładu dostawcy w Polsce. Organizujesz i płacisz za wszystko od bramy fabryki: polską odprawę eksportową, fracht drogowy, przeprawę i import w UK. Najniższa cena w nagłówku, najwięcej pracy i ryzyka po twojej stronie.
- FCA (Free Carrier). Dostawca odprawia towar do eksportu i wydaje go twojemu przewoźnikowi w Polsce. Czystszy podział niż EXW, bo zgłoszenie wywozowe słusznie należy do dostawcy. Często rekomendowany dla drobnicy drogowej.
- DAP (Delivered At Place). Dostawca dowozi towar pod twój adres w UK, ale to ty pozostajesz importerem i płacisz cło oraz VAT importowy. Wygodne, ale sprawdź w umowie, kto składa brytyjskie zgłoszenie.
- DDP (Delivered Duty Paid). Dostawca dostarcza wszystko opłacone, łącznie z brytyjskim cłem i VAT importowym. Najprostsze dla ciebie, ale dostawca wlicza ryzyko w cenę, a polski dostawca występujący jako importer w UK może utrudnić odzyskanie VAT.
Pełne rozpisanie, kto organizuje odprawę przy każdym z warunków, od strony transportu, znajdziesz w artykule Incoterms w transporcie do UK: kto organizuje odprawę. Ustal warunek na piśmie przed zamówieniem, a nie po załadunku.
Krok 3: cło, pochodzenie i umowa UE-UK
Towar wprowadzany do Wielkiej Brytanii jest potencjalnie objęty cłem według stawki brytyjskiej taryfy celnej dla danego kodu towarowego. Ulga, która ma znaczenie dla polskich dostawców, to preferencyjne pochodzenie z umowy o handlu i współpracy UE-UK: towary spełniające reguły pochodzenia wchodzą bez cła. Żeby z niej skorzystać, potrzebujesz dowodu pochodzenia, w praktyce deklaracji pochodzenia dostawcy na fakturze albo wiedzy importera. Bez dowodu nie ma preferencji, a towar płaci pełną stawkę. Poproś dostawcę o deklarację pochodzenia z góry; uzupełnianie jej po odprawie jest kłopotliwe. Kod towarowy i szczegółowe reguły potwierdź w oficjalnej brytyjskiej taryfie, podlinkowanej w źródłach poniżej, zamiast zakładać stawkę z pamięci.
Krok 4: VAT importowy i Postponed VAT Accounting
VAT importowy jest należny od większości towarów wprowadzanych do Wielkiej Brytanii, liczony od wartości celnej powiększonej o cło. Jeśli jesteś zarejestrowany do VAT, nie musisz płacić go gotówką na granicy: Postponed VAT Accounting (PVA) pozwala rozliczyć VAT importowy w deklaracji VAT, wykazując i odliczając go w tym samym okresie, więc wpływ na gotówkę jest zwykle neutralny. Dla stałego importera to różnica między VAT-em blokującym kapitał obrotowy na tygodnie a kwotą ledwie dotykającą konta. Agencja włącza PVA na zgłoszeniu, ty uzgadniasz to z miesięcznym zestawieniem odroczonego VAT. Mechanikę, łącznie z włączeniem PVA, opisujemy w tekście Postponed VAT Accounting: VAT importowy w UK.
Krok 5: przejazd drogowy i GVMS
Większość towarów z Polski jedzie drogą, promem lub przez Eurotunel. Przejazd Polska-UK to zwykle kilka dni, zależnie od miejsca załadunku, wybranej przeprawy i przepustowości granicy; każdy podany czas tranzytu traktuj jako orientacyjny i przy dostawach terminowych zakładaj bufor.
W praktyce oznacza to, że twoja brytyjska deklaracja importowa musi istnieć, zanim pojazd dojedzie do przeprawy, więc to dokumenty wyznaczają harmonogram, nie ciężarówka. Spóźnione albo niekompletne zgłoszenie nie tylko opóźnia odprawę, ale może w ogóle zatrzymać pojazd przed wjazdem. Jak łączą się GVMS i GMR oraz co dokładnie potrzebuje kierowca, opisujemy w artykule GVMS i GMR krok po kroku.
Komplet dokumentów, który utrzymuje ładunek w ruchu
- Faktura handlowa z czytelnym opisem, wartością i walutą.
- Packing list zgodny z fakturą.
- Deklaracja pochodzenia, gdy korzystasz z preferencji UE-UK.
- Poprawne kody towarowe dla każdej pozycji.
- Twój numer GB EORI na deklaracji importowej.
- Dokumenty dla towarów kontrolowanych (pozwolenia, certyfikaty), gdy produkt tego wymaga.
To lustrzane odbicie pakietu eksportowego, który przygotowuje polski sprzedawca; jeśli chcesz zobaczyć go od strony dostawcy, przeczytaj eksport do Wielkiej Brytanii: dokumenty. Ten przewodnik dotyczy kierunku Polska do UK. Dla towarów jadących w drugą stronę, od dostawcy w UK do Polski, role celne się odwracają; ten przypadek opisuje import z Wielkiej Brytanii do Polski.
Częste błędy brytyjskich kupców
- Uzgodnienie ceny przed uzgodnieniem Incoterms, a potem spór o to, kto płaci za przeprawę.
- Założenie, że DDP czyni ich importerem, podczas gdy jest nim dostawca, co komplikuje odzyskanie VAT.
- Zapomnienie o GB EORI, aż pierwszy ładunek już jedzie.
- Brak deklaracji pochodzenia, przez co bezcłowy towar płaci pełną stawkę.
- Niewłączenie PVA, przez co VAT importowy drenuje gotówkę na granicy.
- Traktowanie orientacyjnego czasu tranzytu jak gwarancji przy dostawie z terminem.
Jak to prowadzimy
OPTIMUS TRANSPORT to polski przewoźnik drogowy, który co tydzień obsługuje ruch Polska-UK, z zapleczem magazynowym w Kielcach i Legnicy oraz w Milton Keynes po stronie brytyjskiej. Dla brytyjskiego kupca to jeden punkt kontaktu, który organizuje polską odprawę eksportową, odcinek drogowy i przeprawę oraz koordynuje import w UK tak, żeby GMR był gotowy, zanim ciągnik dojedzie do portu. Obsługujemy odprawy po obu stronach, ładunki targowe i projektowe oraz przewozy z terminem. Więcej wskazówek celnych i granicznych znajdziesz w sekcji odprawy celne i w bazie wiedzy, a konkretny import ustalisz przez formularz kontaktowy.
