Zastrzeżenia do widocznych ubytków lub uszkodzeń zgłasza się przewoźnikowi najpóźniej przy odbiorze towaru, a do niewidocznych w ciągu 7 dni od dostawy. Przy opóźnieniu zastrzeżenie musi trafić na piśmie w ciągu 21 dni. Podstawą całego postępowania jest protokół szkodowy sporządzony na miejscu, wraz z dokumentacją zdjęciową.
Moment odbioru decyduje o wszystkim
Największa liczba przegranych reklamacji nie wynika z tego, że przewoźnik nie ponosił odpowiedzialności, tylko z tego, że nikt nie zapisał niczego przy rozładunku. Konwencja CMR opiera się na domniemaniu: przyjęcie towaru bez zastrzeżeń oznacza domniemanie, że przesyłka była w stanie opisanym w liście przewozowym. Odwrócenie tego domniemania po fakcie jest trudne. Dlatego jedyna skuteczna procedura brzmi prosto: sprawdzić przy odbiorze, opisać w dokumencie, sfotografować przed rozładowaniem palet.
Terminy zastrzeżeń według Konwencji CMR
- Ubytki i uszkodzenia widoczne: zastrzeżenie najpóźniej w chwili odbioru towaru (art. 30).
- Ubytki i uszkodzenia niewidoczne: zastrzeżenie w ciągu 7 dni od dostawy, nie licząc niedziel i dni świątecznych (art. 30).
- Opóźnienie dostawy: zastrzeżenie na piśmie w ciągu 21 dni od postawienia towaru do dyspozycji odbiorcy.
- Przedawnienie roszczeń: co do zasady 1 rok, a przy złym zamiarze lub niedbalstwie zrównanym z nim 3 lata (art. 32).
Co powinien zawierać dobry protokół
Protokół nie musi być pięknym dokumentem, musi być kompletnym. Powinien wskazywać datę i miejsce, numer listu przewozowego, dane pojazdu i kierowcy, opis przesyłki wraz z liczbą i oznaczeniem palet oraz konkretny opis stwierdzonego stanu. Sformułowanie „towar uszkodzony” nie wystarczy: potrzebne jest wskazanie, które palety, w jakim zakresie i w jaki sposób. Do tego zdjęcia: ładunku w naczepie przed rozładunkiem, palety z bliska, uszkodzonych opakowań, plomby i tabliczki pojazdu. Zasady odpowiedzialności przewoźnika i granicę odszkodowania opisujemy w tekście o odpowiedzialności przewoźnika według CMR.
Adnotacja w liście przewozowym
Najprostszym i najczęściej pomijanym narzędziem jest adnotacja w liście przewozowym w rubryce przeznaczonej na zastrzeżenia odbiorcy. Wpis powinien być konkretny i podpisany przez obie strony. Odbiorca, który podpisuje dokument czysto, a dopiero potem dzwoni z reklamacją, sam osłabia swoją pozycję. W dostawach do sieci handlowych stosuje się dodatkowo własne procedury adnotowania dokumentów odbioru, które opisujemy w tekście o POD, GRN i adnotacjach.
Manko, nadwyżka i pomyłka w liczeniu
Osobna kategoria to rozbieżność ilościowa: przyjechało mniej albo więcej sztuk niż w dokumentach. Zanim uruchomi się reklamację, warto wykluczyć banalne przyczyny, czyli błąd w liczeniu przy załadunku, podwójne skanowanie albo pomyłkę w packing liście. Dopiero potem sprawa staje się szkodą. Praktyczną ścieżkę opisujemy w artykule o manku i nadwyżce na rozładunku.
Kiedy zgłosić, a kiedy najpierw zebrać dowody
Termin na zastrzeżenie biegnie niezależnie od tego, czy zdążyłeś ustalić przyczynę. Dlatego kolejność jest odwrotna, niż podpowiada odruch: najpierw zgłoszenie w terminie, potem spokojne ustalanie szczegółów. Zastrzeżenie może być krótkie i ogólne, byle złożone na czas i na piśmie. Uzupełnienie opisu, kosztorysu i wyliczenia straty przychodzi później, w toku sprawy.
Kto płaci: OCP, cargo, czy nikt
Odpowiedzialność przewoźnika i ubezpieczenie to dwie różne rzeczy. Polisa OCP chroni przewoźnika w granicach jego odpowiedzialności wynikającej z przepisów o umowie przewozu, ma wyłączenia i limity. Ubezpieczenie cargo chroni towar właściciela niezależnie od tego, czy komukolwiek można przypisać winę. Zdarzenia losowe, siła wyższa i wady własne towaru mogą oznaczać, że przewoźnik nie odpowiada, a bez polisy cargo strata zostaje po stronie właściciela. Różnice rozbieramy w tekstach o OCP i cargo oraz o wyłączeniach OCP.
Jak wygląda to u nas
Gdy szkoda dotyczy ładunku jadącego na naszym zleceniu, dokumentację prowadzimy od razu, a nie po telefonie od klienta. Przy przesyłkach, które trafiają do Wielkiej Brytanii, ładunek można skierować do naszego magazynu w Milton Keynes i tam wykonać inspekcję z raportem, przełożyć palety i oddzielić towar zdatny od niezdatnego. Struktura takiego raportu opisana jest w artykule o raporcie inspekcji dla ubezpieczyciela, a zakres czynności na stronie inspekcji ładunków.
Źródła
Masz szkodę w transporcie i nie wiesz, od czego zacząć? Opisz sytuację przez formularz wyceny albo zadzwoń, a podpowiemy, jakie dokumenty zebrać, zanim towar ruszy dalej. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
