Koszt nośnika, który nie wrócił, ponosi ten, kto tak umówił się w zleceniu — a jeżeli nikt tego nie zapisał, ponosi go nadawca, bo to jego majątek wyjechał. Dlatego los palety ustala się przed załadunkiem, jednym zdaniem w zleceniu, a nie po fakcie w korespondencji. Trzy modele: bezzwrotny, wymienialny z saldem, poolingowy.
Czy paleta jest częścią ładunku w rozumieniu CMR?
To zależy od tego, jak skonstruowano umowę przewozu, i nie ma tu jednej odpowiedzi dobrej dla wszystkich sytuacji [[DO POTWIERDZENIA — kwalifikacja zależy od zapisu w zleceniu i od okoliczności]]. Praktycznie rzecz biorąc, jeżeli nośnik został przyjęty do przewozu razem z towarem i jest ujęty w liście przewozowym, jego los idzie za losem przesyłki. Jeżeli natomiast paleta wraca pusta w ramach osobnego uzgodnienia handlowego między nadawcą a odbiorcą, przewoźnik nie jest stroną tego uzgodnienia. Ogólne zasady odpowiedzialności i limit wyliczany od masy opisujemy w tekście o odpowiedzialności przewoźnika w konwencji CMR.
Praktyczny wniosek jest prostszy niż rozważania prawne: nie licz na to, że regulacja rozstrzygnie sprawę za ciebie. Zapisz to sam.
Trzy modele i co z każdego wynika
Nośnik bezzwrotny. Paleta jedzie z towarem i nie wraca; jej koszt jest wliczony w cenę towaru albo pokazany jako osobna pozycja na fakturze sprzedaży. Zero salda, zero kwitów, zero rozmów po fakcie. To najprostszy model i przy nieregularnych wysyłkach na Wyspy zwykle najtańszy w rachunku całkowitym, bo koszty administracyjne obiegu wymiennego bywają wyższe niż wartość nośników.
Nośnik wymienialny z saldem. Odbiorca oddaje nośniki tego samego typu i klasy, a rozliczenie prowadzone jest kwitami i uzgadniane cyklicznie. Działa tylko przy odbiorcach, którzy naprawdę mają obieg wymienny i personel z uprawnieniami do rozliczania. Mechanikę opisujemy w tekście o wymianie palet i kwicie paletowym.
Nośnik poolingowy. Paleta należy do operatora, a rozliczenie idzie przez jego system, nie przez przewoźnika. Tu koszt braku zwrotu jest ustalony w umowie z operatorem i obciąża posiadacza konta. Szczegóły w tekście o paletach poolingowych w wywozie do UK.
Jak wycenić utracony nośnik
Nie zgaduj i nie przyjmuj wartości nowej palety, jeżeli wyjechała używana. Sensowna metoda jest trzystopniowa: ustal typ i klasę nośnika, przyjmij aktualną cenę rynkową dla tej klasy z faktury zakupu albo z oferty dostawcy, a jeżeli nośnik był używany, uwzględnij to w wycenie. Do dokumentacji dołącz podstawę wyceny, a nie samą kwotę — kwota bez podstawy jest w sporze bezużyteczna. Cen nośników nie podajemy tu ani orientacyjnie, bo rynek palet zmienia się szybciej niż treść artykułu.
Zapis w zleceniu, który zamyka temat
Jedno zdanie wystarczy, o ile jest jednoznaczne. Powinno rozstrzygać cztery rzeczy: typ nośnika, model rozliczenia, kto pokrywa koszt braku zwrotu i w jakim terminie zamyka się rozliczenie. Przykładowa konstrukcja dla modelu bezzwrotnego brzmi mniej więcej tak: „Nośnik: paleta jednorazowa 1200×800, bezzwrotna, koszt po stronie nadawcy, brak obowiązku zwrotu i wymiany". Dla modelu wymiennego dochodzi klasa nośnika i cykl uzgodnienia salda. Dla poolingu — nazwa operatora i numer konta odbiorcy.
Ten sam zapis wpisujemy w uwagi listu przewozowego, żeby dokument, który jedzie z towarem, mówił to samo co zlecenie. Rozbieżność między nimi jest najczęstszym punktem zaczepienia w sporze; jak wypełnić list poprawnie, opisujemy w tekście o liście przewozowym CMR.
Kiedy odpowiada przewoźnik, a kiedy nie
Przewoźnik odpowiada za to, co przyjął do przewozu, i za wykonanie tego, co mu zlecono. Jeżeli w zleceniu jest obowiązek odbioru nośników zwrotnych i przewoźnik ich nie odebrał, to jest jego zaniechanie. Jeżeli odbiorca odmówił wydania nośników, a kierowca odnotował odmowę na kwicie i w liście przewozowym, ryzyko przechodzi na relację nadawca–odbiorca. Jeżeli natomiast nośnik zaginął w trakcie przewozu razem z towarem, sprawa toczy się w reżimie szkody przewozowej, a nie rozliczenia nośników — procedurę opisujemy w tekście o reklamacji i protokole szkodowym CMR.
Kiedy taniej wliczyć paletę w cenę towaru
Rachunek jest prosty i warto go zrobić raz, na własnych liczbach. Po stronie obiegu wymiennego stoi: wartość nośników w obrocie, koszt miejsca zajmowanego przez palety powrotne na aucie, czas dyspozytury i księgowości na uzgodnienia, straty na klasie zwracanych palet oraz koszt nośników, które i tak nie wrócą. Po stronie modelu bezzwrotnego stoi jedna pozycja: cena nośnika przy każdej wysyłce. Przy małych i nieregularnych potokach na Wyspy pierwsza kolumna zwykle przewyższa drugą — i to jest sedno, którego nie widać, dopóki się nie policzy. Jak czytać poszczególne pozycje w ofercie przewozowej, tłumaczymy w artykule o czytaniu wyceny przewoźnika.
Źródła
- EPAL: parametry europalety, do których odnosi się klasa nośnika
- CHEP: odpowiedzialność za nośnik do momentu zarejestrowanego transferu
Chcesz ustawić rozliczenie nośników tak, żeby nie wracało do ciebie po pół roku? Opisz relację w formularzu wyceny — zaproponujemy zapis do zlecenia. Kierunek opisujemy na stronie transportu do Wielkiej Brytanii.
