Paleta plastikowa albo metalowa ma sens tam, gdzie drewno jest problemem: przy wymogach fitosanitarnych, przy żywności i farmacji, przy ładunkach wrażliwych na wilgoć oraz w obiegach zamkniętych, w których nośnik wraca. Przy wysyłce jednokierunkowej, po której nośnik nie wraca, drewno prawie zawsze wygrywa ceną.
Problem pierwszy: fitosanitarny
Drewniane opakowanie wywożone do Wielkiej Brytanii musi spełniać ISPM 15: być z drewna okorowanego, poddane obróbce termicznej lub fumigacji i oznaczone znakiem z kodem kraju oraz identyfikatorem producenta. W praktyce oznacza to, że nie każda paleta leżąca na placu nadaje się do wywozu, a kontrola potrafi zatrzymać ładunek z powodu nośnika, nie towaru. Temat rozkładamy w tekście o ISPM 15 i paletach drewnianych do UK. Nośnik z tworzywa ten problem usuwa całkowicie — i to jest jedyny argument, który działa niezależnie od tego, co wieziesz.
Problem drugi: higiena
Drewno jest materiałem porowatym: chłonie wilgoć, zapachy i płyny, a jego naprawa oznacza gwoździe i drzazgi. W obszarze spożywczym i kosmetycznym to bywa dyskwalifikujące, zwłaszcza tam, gdzie nośnik wjeżdża do strefy produkcyjnej albo chłodni. Paleta z tworzywa da się umyć, nie pyli i nie ma elementów, które mogą oderwać się do produktu. Wymogi po stronie magazynowej opisujemy w tekście o magazynowaniu food grade w UK.
Kiedy odbiorca wymaga nośnika z tworzywa przy żywności, jest to zwykle jego wewnętrzna specyfikacja, a nie wymóg powszechnie obowiązujący — sprawdź to u niego, zanim zmienisz cały park nośników [[DO POTWIERDZENIA — wymóg odbiorcy]].
Problem trzeci: wilgoć i masa
Drewniana paleta zmienia masę razem z wilgotnością: nośnik przechowywany na dworze po deszczu waży wyraźnie więcej niż suchy, a przy pełnym aucie różnica na kilkudziesięciu sztukach przestaje być drobiazgiem. Masę własną europalety EPAL podaje na poziomie około 25 kg, ale to wartość dla nośnika w stanie suchym. Paleta z tworzywa ma masę stałą, niezależną od pogody, co ułatwia planowanie ładowności — arytmetykę pokazujemy w tekście o tarze palet w kalkulacji ładowności.
Uwaga na uproszczenie, które krąży po rynku: „plastik jest lżejszy" nie jest prawdą uniwersalną. Lekkie nośniki jednorazowe z tworzywa faktycznie ważą mniej niż europaleta, ale ciężkie palety wielokrotnego użytku bywają porównywalne albo cięższe. Przed decyzją weź kartę konkretnego modelu, a nie hasło z ulotki.
Kiedy koszt nośnika z tworzywa się zwraca
Wtedy i tylko wtedy, gdy nośnik wraca. Rachunek robi się na liczbie obiegów: koszt nośnika dzielony przez liczbę przejazdów w jego życiu, powiększony o koszt transportu powrotnego i o straty na sztukach, które nie wrócą. Przy obiegu zamkniętym między dwoma stałymi lokalizacjami — typowo automotive albo dostawy do jednego magazynu centralnego — nośnik z tworzywa zwraca się szybko. Przy sprzedaży do zmiennych odbiorców na Wyspach nie zwraca się nigdy, bo nośnik zostaje u odbiorcy i staje się jednorazowym opakowaniem o cenie wielokrotnie wyższej niż paleta drewniana.
Modele obiegu opakowań zwrotnych w motoryzacji opisujemy w tekście o opakowaniach zwrotnych KLT i Gitterbox, a zasady rozliczania nośników — w tekście o utracie palety i tym, kto płaci za nośnik.
Gdzie plastik przegrywa z drewnem
Trzy sytuacje. Pierwsza: tarcie. Powierzchnia tworzywa jest gładsza od drewna, więc ładunek łatwiej się po niej ślizga — przy tym samym mocowaniu jednostka na palecie plastikowej wymaga więcej uwagi, a często przekładki antypoślizgowej. Współczynnik tarcia jest wejściem do obliczeń mocowania, co opisujemy w tekście o mocowaniu ładunku wg EN 12195. Druga: sztywność przy nacisku punktowym. Ciężka maszyna postawiona na palecie z tworzywa potrafi ją odkształcić tam, gdzie drewno by tylko ugięło się i wróciło. Trzecia: warunki przeciwpożarowe w regale — część magazynów ogranicza składowanie palet plastikowych ze względu na wymogi ochrony przeciwpożarowej i konstrukcję instalacji tryskaczowej, więc przed zmianą nośnika sprawdź to u odbiorcy [[DO POTWIERDZENIA u odbiorcy]].
Palety metalowe: wąska nisza, konkretne zastosowanie
Stal i aluminium wchodzą tam, gdzie liczy się nośność punktowa i wielokrotność użycia w trudnych warunkach: ciężkie odlewy, komponenty przemysłowe, obiegi zamknięte z myjnią. Są drogie, ciężkie i mają sens wyłącznie jako element systemu, nigdy jako nośnik jednorazowy. Przy eksporcie na Wyspy pojawiają się praktycznie tylko w relacjach kontraktowych z ustalonym obiegiem zwrotnym i zapisanym w umowie modelem rozliczenia.
Czy palety plastikowe da się piętrować tak samo?
Nie automatycznie. Parametry piętrowania podaje producent konkretnego modelu i różnią się one między wersjami lekkimi a wielokrotnego użytku — nie przenoś na nie wartości znanych z europalety, dla której EPAL podaje dopuszczalne obciążenie robocze 1500 kg i maksymalne obciążenie najniższej palety w stosie 5500 kg. Ogólne zasady piętrowania w relacji z Wyspami opisujemy w tekście o piętrowaniu palet w UK. Porównanie samych formatów drewnianych znajdziesz w tekście o palecie euro i przemysłowej.
Trzecia droga: rezygnacja z nośnika
Jeżeli problemem jest wyłącznie drewno i wymogi fitosanitarne, a nie potrzeba trwałego nośnika, tańszym rozwiązaniem bywa arkusz zamiast palety. Warunki, jakie musi spełnić odbiorca, opisujemy w tekście o slip-sheecie zamiast palety. To rozwiązanie nie zastąpi nośnika w obiegu zamkniętym, ale w wysyłce jednokierunkowej często wygrywa z plastikiem kosztem.
Źródła
- GOV.UK: ISPM 15 dla drewna litego i wyłączenie materiałów przetworzonych
- EPAL: masa własna, obciążenie robocze i limit stosu dla europalety
Zastanawiasz się nad zmianą nośnika na trasie do UK? Opisz obieg i odbiorcę w formularzu wyceny, a policzymy, po ilu obiegach zmiana się zwróci. Kierunek opisujemy na stronie transportu do Wielkiej Brytanii.
