Na trasie Polska–Wielka Brytania wymiana palet jest wyjątkiem, nie regułą: większość brytyjskich odbiorców nie prowadzi obiegu wymiennego i traktuje nośnik jako część dostawy. Jeżeli mimo to umawiasz się na wymianę, potrzebujesz kwitu paletowego przy każdym rozładunku i twardej daty zamknięcia salda. Bez obu tych rzeczy saldo staje się fikcją.
Czy w Wielkiej Brytanii praktykuje się wymianę palet?
Rzadko i nierównomiernie. Na rynku brytyjskim dominującym modelem jest nośnik jednorazowy, wliczony w cenę towaru, albo nośnik poolingowy w obiegu operatora. Magazyny przyjmujące towar z kontynentu zwykle nie utrzymują zapasu europalet klasy porównywalnej z tą, którą właśnie przyjęły, a personel na rampie nie ma uprawnień do rozliczania nośników. Rezultat jest przewidywalny: kierowca prosi o wymianę, dostaje odpowiedź „nie robimy tego", i albo jedzie dalej bez palet, albo stoi.
Dlatego przed pierwszą dostawą do nowego odbiorcy ustalamy jedną rzecz na piśmie: czy nośnik jest bezzwrotny, wymienialny czy poolingowy. Model poolingowy rządzi się zupełnie inną logiką i opisujemy go osobno w tekście o paletach poolingowych w wywozie do UK. Wybór modelu jest decyzją handlową nadawcy, nie kwestią zwyczaju panującego na rampie.
Co musi zawierać kwit paletowy
Dokument bywa jednostronicowy, ale musi mieć komplet danych, żeby dało się z niego cokolwiek wyliczyć trzy miesiące później. Data i miejsce operacji. Numer listu przewozowego, do którego kwit się odnosi. Numer rejestracyjny pojazdu i nazwisko kierowcy. Liczba nośników wydanych, z podziałem na typ: EPAL, przemysłowa 1200×1000, jednorazowa, poolingowa z nazwą operatora. Liczba nośników odebranych, z tym samym podziałem. Klasa jakości przyjętych palet. Saldo bieżące. Podpisy obu stron z czytelnym oznaczeniem, kto podpisuje i w jakim charakterze.
Jeżeli wymiana nie doszła do skutku, kwit i tak powstaje — wpisuje się w nim zero odebranych i powstaje otwarta pozycja. To jest jego najważniejsze zastosowanie: dokumentuje nie tylko wymianę, ale też jej brak. Praktyka wpisywania liczby nośników do pola uwag listu przewozowego jest sensownym uzupełnieniem, nie zamiennikiem; jak wypełnić to pole, opisujemy w tekście o liście przewozowym CMR.
Klasa palety: sedno większości sporów
Wymiana „sztuka za sztukę" zakłada milcząco, że obie sztuki są tej samej jakości. W praktyce wyjeżdża paleta w dobrym stanie, a wraca nośnik z pękniętym wspornikiem i wyszczerbioną deską. Formalnie saldo się zeruje, ekonomicznie nadawca traci. Dlatego przy umowie o wymianę zapisujemy dopuszczalną klasę zwracanego nośnika i konsekwencję odmowy przyjęcia palety poniżej tej klasy. Klasy jakości i budowę europalety opisuje EPAL, a szerzej ten temat rozkładamy w tekście o europalecie EPAL, jej wymiarach i wymianie.
Nośniki wracające w stanie poniżej normy mają jeszcze jeden koszt, o którym łatwo zapomnieć: trzeba je naprawić albo zutylizować, a jedno i drugie zajmuje miejsce i czas. Naprawę palet prowadzimy w magazynie w Milton Keynes, co opisujemy w tekście o naprawie uszkodzonych palet.
Co zrobić, gdy odbiorca odmawia wymiany
Kierowca nie ma mandatu do negocjowania i nie powinien go mieć. Procedura, którą stosujemy: kierowca odnotowuje odmowę na kwicie i w uwagach listu przewozowego, robi zdjęcie rozładowanej jednostki i jedzie dalej. Sprawę przejmuje dyspozytura, która kontaktuje się z nadawcą tego samego dnia. Nie blokujemy rampy i nie eskalujemy sporu na miejscu, bo to kosztuje więcej niż wartość nośników i psuje relację z odbiorcą, który zwykle w ogóle nie wie, o co chodzi.
Dalej są trzy wyjścia. Nadawca akceptuje otwartą pozycję i rozlicza ją później. Nadawca zmienia model na bezzwrotny i wlicza nośnik w cenę towaru przy kolejnych dostawach. Albo — najrzadziej — odbiorca zgadza się odkupić nośniki, co też jest rozwiązaniem i zamyka sprawę czysto.
Jak zamknąć saldo po kilkunastu dostawach
Saldo, którego nikt nie zamyka, po pół roku staje się przedmiotem sporu, a nie rozliczenia. Ustalamy więc trzy rzeczy w umowie ramowej: cykl uzgodnienia (najlepiej miesięczny), datę graniczną, po której nieuzgodniona pozycja przechodzi na fakturę, oraz osobę po każdej stronie odpowiedzialną za potwierdzenie. Zestawienie robimy na podstawie kwitów, nie z pamięci — jeden arkusz z kolumnami: data, numer listu, wydane, odebrane, saldo narastająco.
Przy stałym potoku na Wyspy warto rozważyć rozwiązanie, które eliminuje problem u źródła: nośniki jadą bezzwrotne, a ich koszt siedzi w cenie towaru. Wtedy nie ma salda, nie ma kwitów i nie ma comiesięcznych uzgodnień. Rachunek, kiedy to się opłaca, rozkładamy w tekście o utracie nośnika i tym, kto za niego płaci.
Palety powrotne jako ładunek
Puste palety wracające do Polski to ładunek jak każdy inny: zajmują miejsce, mają masę i trzeba je zabezpieczyć. Stos pustych europalet ma wysoki środek ciężkości i przy hamowaniu potrafi się rozjechać, więc spinamy go taśmą i mocujemy zgodnie z zasadami opisanymi w tekście o mocowaniu ładunku wg EN 12195. Masa nośników liczy się do ładowności i przy pełnym aucie nie jest wielkością pomijalną — arytmetykę pokazujemy w artykule o tarze palet.
Źródła
- EPAL: karta europalety, wymiary i dopuszczalne obciążenie
- LPR: różnice między wymianą palet a poolingiem
Chcesz uporządkować rozliczenie nośników na swojej trasie do UK? Opisz relację w formularzu wyceny, a zaproponujemy model i zapisy do zlecenia. Kierunek opisujemy na stronie transportu do Wielkiej Brytanii.
